Το μυθιστόρημα «Αδελφοί Καραμάζωφ» είναι η επιτομή του δημιουργικού έργου του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, η ακμή της φιλοσοφικής αναζήτησης  που πραγματοποίησε αυτό το ευρηματικό και ανήσυχο μυαλό στην διάρκεια της ζωής του.

Ο κορυφαίος χορογράφος της εποχής μας, Boris Eifman, προσεγγίζει και επεκτείνει τις  ιδέες και τα νοήματα που διατρέχουν το κείμενο του Ντοστογιέφσκι με την βοήθεια της γλώσσας του σώματος, το οποίο χρησιμοποιεί ως μέσο εξερεύνησης των αιτίων του ηθικού αφανισμού των Καραμάζωφ. Ο  Eifman δημιουργεί μέσω της χορογραφικής τέχνης ένα ισοδύναμο αυτού που ο Ντοστογιέφσκι αναζήτησε τόσο επιδέξια στο βιβλίο του : το βασανιστικό βάρος των καταστρεπτικών παθών και της μοιραίας κληρονομικότητας.

Λίγα λόγια  για την ταινία-μπαλέτο «Αδελφοί Καραμάζωφ» από τον Boris Eifman

Σε ένα σημείο της πορείας μας αρχίσαμε να κινηματογραφούμε τις καλύτερες παραγωγές μας σε στούντιο αξιοποιώντας τις σύγχρονες τεχνικές του κινηματογράφου για δύο λόγους. 

Ο πρώτος είναι ότι συνδυάζοντας δύο μορφές τέχνης, τον κινηματο-γράφο και τον χορό σε ένα ενιαίο σύνολο, αποκαλύπτεται  μια νέα, οπτικοποιημένη διάσταση του φιλοσοφικού και αισθητικού περιεχομένου των παραστάσεών μας και τα έργα χορού αποκτούν νέα καλλιτεχνική αξία. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι μπορούμε να επικοινωνήσουμε την δουλειά μας σε πολλά κοινά που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να μας δουν από κοντά.

Ένα από τα πιο πετυχημένα παραδείγματα συνύπαρξης κινηματο-γράφου και χορού είναι η ταινία “Αδελφοί Καραμάζωφ”  που  προέκυψε από το μπαλέτο Beyond sin που βασίστηκε στο  μυθιστόρημα  του Ντοστογιέφσκι .

Στο έργο του αυτό ο Ντοστογιέφσκι αγγίζει τα αιώνια  θέματα  της πνευματικής υπόστασης του ανθρώπου, τον τρόπο που αναπτύσσεται η κοινωνία  και την πάλη ανάμεσα στο καλό και στο κακό σε καθέναν από εμάς.

Όταν σχεδίαζα την παράσταση δεν αποσκοπούσα σε μια ακόμη αφήγηση του βιβλίου. Αναζητούσα αυτό που μπορεί να εκφραστεί  μόνο από την γλώσσα του χορού, επεδίωκα την αποκάλυψη του άγνωστου σε αυτό (το γραπτό κείμενο) που είναι ήδη γνωστό.  Η διαδικασία αυτή μου επέτρεψε να προσεγγίσω εκ νέου τα νοήματα της αθάνατης σοφίας του Φ. Ντοστογιέφσκι.

Σας εύχομαι ευχάριστη παρακολούθηση!

Πηγή : https://www.stagerussia.com

Επιμέλεια παρουσίασης : Μαρία Θεολογίδου

Ο Boris Eifman είναι ένας από τους κορυφαίους χορογράφους του κόσμου. Είναι ο ιδρυτής και δημιουργός του δικού του θεάτρου, του δικού του στυλ και του δικού σύμπαντος στον κόσμο του μπαλέτου. Ο Boris Eifman είναι ένας εκπληκτικός  μάγος του θεάτρου.

Γεννήθηκε το 1946 στην Σιβηρία  και από μικρή ηλικία έδειξε  την κλίση του να εκφράζει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του μέσω της γλώσσας του σώματος  και του χορού.

Αργότερα ο ίδιος θα πει : «Για μένα το μπαλέτο είναι περισσότερο από επάγγελμα, είναι ο τρόπος να υπάρχω, είναι η αποστολή μου σ’ αυτήν την γη. Χρησιμοποιώντας τα μέσα που μου δίνει ο χορός αισθάνομαι υποχρεωμένος να μεταδώσω αυτό που μου δόθηκε άνωθεν. Το πιθανότερο είναι ότι  θα πέθαινα από ασφυξία αν δεν εκφραζόμουν μέσω της τέχνης. Για μένα η χορογραφία είναι μια τέχνη βαθύτατα θρησκευτική με την ευρύτερη σημασία της λέξης».  

Η έμφυτη αίσθηση της κίνησης και το «ένστικτο του δημιουργού» τον οδήγησαν στο Ωδείο του Λένινγκραντ, όπου σπούδασε στο Τμήμα Χορογραφίας και στη συνέχεια στην Ακαδημία Ρωσικού Μπαλέτου Vaganova, όπου εργάστηκε για δέκα χρόνια ως χορογράφος, συνθέτοντας νέα έργα για τις παραστάσεις των σπουδαστών.  Το 1977 δημιούργησε το δικό του σύνολο μπαλέτου.

Ο Eifman συνδύασε ιδιοφυώς  τα πρωτοποριακά επιτεύγματα του πειραματικού μπαλέτου με όσα έμαθε στην ακαδημαϊκή σχολή της κλασικής ρωσικής χορογραφίας, από την οποία αντλεί και τις ρίζες του.

«Αυτό που κάνω μπορεί να ονομαστεί χορός των συναισθημάτων, ελεύθερος χορός, μια νέα γλώσσα, στην οποία το κλασικό μπαλέτο, ο σύγχρονος χορός, οι εκστατικές παρορμήσεις και πολλά άλλα πράγματα είναι συνυφασμένα…», είπε εκείνη την εποχή. Οι χορευτές του, που μέχρι τότε είχαν αποκλειστικά ακαδημαϊκή εκπαίδευση, έπρεπε να αποκτήσουν ένα νέο λεξιλόγιο κίνησης σώματος. Ήταν ένα εντελώς διαφορετικό είδος χορογραφίας, η οποία γεννήθηκε την στιγμή που ο Έιφμαν σχημάτισε τον θίασό του.

Με την πάροδο του χρόνου, το «σύνολο μπαλέτου» έγινε «θέατρο μπαλέτου» και αυτή η αλλαγή των ονομάτων αντικατοπτρίζει ουσιαστικά την διαφορά στην δημιουργική μέθοδο  του Eifman. Ως καλλιτέχνη τον ελκύει η θεατρικότητα  και έτσι ο Eifman ενδιαφέρεται να χορογραφήσει όχι μόνο κινήσεις, αλλά και την ψυχολογική κατάσταση των χαρακτήρων του έργου και βέβαια τον υποκείμενο ιδεολογικό προσανατολισμό  του.

«Δημιουργώ μπαλέτο διαφορετικού είδους, όπου η αυτό-έκφραση (του χορευτή) αποτελεί κομμάτι του περιεχομένου του έργου, στο οποίο επίσης συνυπάρχουν το δράμα, η φιλοσοφική αναζήτηση, ανθρώπινοι χαρακτήρες και μια κυρίαρχη ιδέα που κινεί όλα αυτά. Και είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι το μπαλέτο του μέλλοντος. Αυτός ο δρόμος οδηγεί τελικά στον άνθρωπο».

Ακριβώς είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται στο επίκεντρο της τέχνης του Eifman, η οποία  τέχνη είναι ικανή να επιδρά στην καρδιά των ανθρώπων και να απευθύνεται στην ψυχή τους.  Για τον Eifman «το μπαλέτο είναι τρόπος σκέψης και μέσω της κίνησης δυνατότητα έκφρασης και επικοινωνίας συναισθημάτων, ενέργειας, ιδεών».

Η διείσδυση στη σφαίρα του ανεξερεύνητου – στην χορογραφία και στην σφαίρα των ιδεών – είναι αναμφισβήτητα το σήμα κατατεθέν του Boris Eifman. Όταν στρέφεται στα λογοτεχνικά έργα ή στις ιστορίες της ζωής του Μολιέρου, του Μεγάλου Πέτρου, του Τσαϊκόφσκι, του Ροντέν, ο Eifman αντιλαμβάνεται λεπτομέρειες που κανένας άλλος δεν έχει παρατηρήσει, βρίσκει αυτό που είναι ικανό να εκπλήξει, εντοπίζει νέες ιδέες  και τις επισημαίνει με το έργο του.

Στις χορογραφίες του Eifman η πλαστικότητα των κινήσεων μοιάζει να κρυπτογραφεί εικόνες ονείρων και να προσδίδει ορατή υπόσταση σε ακαθόριστες φαντασιώσεις  κι ο Eifman καταφέρνει να δώσει σάρκα και οστά σε αυτό που κρύβεται στην καρδιά του λογοτεχνικού κειμένου ή στην ιστορία του. Το θέατρο του Eifman συχνά ονομάζεται ψυχολογικό. Τα μπαλέτα του έχουν μια ψυχαναλυτική διάσταση, μέσω της οποίας αποκαλύπτεται το ψυχολογικό βάθος των χαρακτήρων και των ιστοριών, πραγματικών ή επινοημένων.

Όταν ο Eifman στρέφεται σε έργα σημαντικών συγγραφέων ή στην ζωή ιδιοφυών ανθρώπων και τα μεταφράζει στη γλώσσα του μπαλέτου, αυτό δεν είναι παρά η κατάδυση, μέσω της κίνησης στην ψυχή, μέσω  του σώματος στο πνεύμα, μέσω των λέξεων στις ιδέες. Η γλώσσα στην οποία μιλά ο Eifman και οι εννοιολογικές ερμηνείες του αποτελούν επανάσταση σε έναν χώρο έκφρασης χωρίς όρια και περιορισμούς.  

Πηγή  : https://www.eifmanballet.ru   Κείμενο : Tatiana Boborykina Μετάφραση-Επιμέλεια : Μαρία Θεολογίδου

Δον Κιχώτης.  Μια από τις γνωστές και δημοφιλείς φιγούρες στο παγκόσμιο λογοτεχνικό πάνθεον. Ένας χαρακτήρας αγνός, ευγενής και αλλοπαρμένος. Κι όμως πέρα από το ότι έχει γοητεύει εκατομ-μύρια αναγνώστες, έχει εμπνεύσει τόσους πολλούς καλλιτέχνες, ώστε για τον Δον Κιχώτη να έχουν γραφεί 3 συμφωνικές συνθέσεις, 12 μπαλέτα, 1 θεατρικό έργο και περισσότερες από 50 κινηματο-γραφικές ταινίες ή ταινίες κινουμένων σχεδίων.

Υπόθεση του Μπαλέτου Don Quixote του Ludwig Minkus (1869) Πρόλογος
Ο Don Quixote, παρακινημένος από ιπποτικά μυθιστορήματα, αρχί-ζει τις περιπλανήσεις του με σκοπό να δοξάσει το όνομά του με με-γάλα κατορθώματα. Παίρνει για σωματοφύλακα τον αφοσιωμένο Sancho Panza, άνθρωπο συνετό και προσγειωμένο.

Πράξη Ι
Στην Βαρκελώνη υπάρχει εορταστική ατμόσφαιρα. Η Κιτρί, η κόρη του πανδοχέα, ερωτοτροπεί με τον κουρέα Basil που είναι ερωτευ-μένος μαζί της. Ο πατέρας της Κιτρί, ο Λορέντζο, τους πιάνει μαζί και διώχνει τον Basil. Θέλει η κόρη του να παντρευτεί τον πλούσιο ευγενή Gamash. Ο κουρέας δεν είναι κατάλληλος γι’ αυτήν, αλλά η Κιτρί αρνείται κατηγορηματικά να υπακούσει στην θέληση του πατέρα της.

Κατά την διάρκεια του γλεντιού, ο Don Quixote εμφανίζεται με τον Sancho Panza. Βλέποντας τον πανδοχέα, ο Don Quixote θεωρεί ότι είναι ιδιοκτή-της ενός κάστρου και τον χαιρετίζει με σεβασμό. Ο ξενοδόχος ανταποκρίνεται με τον ίδιο τρόπο και προσκαλεί τον Δον Κιχώτη στο πανδοχείο. Ο Sancho Panza μένει στην πλατεία. Αλλά όταν η νεολαία προσπαθεί να του παίξει ένα κόλπο, ο Don Quixote σπεύδει να τον προστατεύσει.

Βλέποντας την Κιτρί, την περνά για την όμορφη Dulcinea, που εμφανίστηκε στα όνειρά του και την οποία θεωρεί  «κυρά της καρδιάς του».  Αλλά η Κιτρί το σκάει με τον Basil. Οι Lorenzo, Gamache και Don Quixote ξεκινούν για να την βρούν.

Πράξη II  – Σκηνή 1
Η Κιτρί και ο Basil καταφεύγουν σε μια ταβέρνα. Ο Lorenzo, ο Gamache και ο Don Quixote καταφθάνουν. Ο Lorenzo θέλει να ανακοινώσει αμέ-σως τους αρραβώνες της Κιτρί και του Gamache, αλλά ο Basil, σε συνεν-νόηση με την Κιτρί, κάνει ότι αυτοκτονεί. Η Κιτρί θρηνεί πάνω στο σώμα του αγαπημένου της. Ο Don Quixote με ευγενή αγανάκτηση κατακρίνει τον Lorenzo για σκληρότητα και απειλώντας τον με όπλο, τον αναγκάζει να συμφωνήσει στον γάμο της κόρης του με τον κουρέα. Ο Basil δεν χρειάζεται πλέον να προσποιείται ότι είναι νεκρός.

Πράξη II  – Σκηνή 2
Στα χωράφια κοντά στον μύλο υπάρχει ένας καταυλισμός τσιγγάνων κι ένα κουκλοθέατρο. Εμφανίζεται ο Don Quixote με τον  Sancho Panza. Ο ιδιοκτήτης του θεάτρου καλεί τον Don Quixote να δει την παράσταση. Ο Don Quixote παρακολουθεί με ενθουσιασμό το έργο και, ξεχνώντας ότι είναι θέατρο, ορμά στη σκηνή κρατώντας όπλο για να υπερασπιστεί τους αδικημένους. Σπάζει τη σκηνή, σκορπίζει τις κούκλες και όταν βλέπει τους μύλους, τους παίρνει για κακούς μάγους που πρέπει να συντρίψει. Όμως, πιάνοντας το φτερό του μύλου, ανεβαίνει στον αέρα και πέφτει στο έδαφος.

Πράξη II  – Σκηνή 3
Ο τραυματισμένος Don Quixote και ο Sancho Panza βρίσκονται στο δάσος. Ο Δον Κιχώτης νομίζει ότι το δάσος είναι γεμάτο τέρατα και γίγαντες. Ο Sancho Panza βάζει τον Ντον Κιχώτη στο κρεβάτι και τρέχει για βοήθεια. Ο Don Quixote ονειρεύεται την Dulcinea, «την κυρά της καρδιάς του», περιτριγυρισμένη από δρυάδες και έρωτες.

Ο Sancho Panza φέρνει τον Δούκα και τη Δούκισσα, που κυνηγούσαν στο δάσος, και τους ικετεύει να βοηθήσουν τον Don Quixote, που είναι κυριευμένος από όνειρα και αυτοί τον προσκαλούν  στο κάστρο τους.

Πράξη II  – Σκηνή 4
Το κάστρο του Δούκα. Όλα είναι έτοιμα για την υποδοχή του Don Quixote. Ο Δούκας και η Δούκισσα μαθαίνοντας από τον Sancho Panza  την ευτυχισμένη ιστορία αγάπης της Κιτρί και του Basil  τους καλούν να γιορτάσουν τον γάμο στο κάστρο τους. Ο Don Quixote και ο Sancho Panza είναι τα τιμώμενα πρόσωπα. Πραγματοποιείται επίσημη πομπή. Βλέποντας την Κιτρί, ο Don Quixote αναγνωρίζει στο πρόσωπό της «την κυρά των ονείρων του». Όμως ο δούκας και ο Sancho Panza  τον πείθουν για την πραγματικότητα.  Η γιορτή συνεχίζεται. Όλοι ευγνωμονούν τον γενναίο ιππότη και τον αφοσιωμένο σωματοφύλακά του.

Πηγή : bolshoi.ru

Αντί επιλόγου
Το έργο του Θερβάντες εμφανίστηκε ως παρωδία του ιπποτικού μυθιστο-ρήματος και η εικόνα του Δον Κιχώτη  ως παρωδία των ιπποτών που περιγράφονται σε αυτό. Ο ίδιος ο Θερβάντες το μαρτυρεί . Στην πραγματικότητα, ο Δον Κιχώτης ήταν μια παρωδία όχι μόνο του ιπποτικού μυθιστορήματος, αλλά και του σχολαστικι-σμού και των στερεοτύπων της αναγεννησιακής λογοτεχνίας. Και ίσως επειδή ο χαρακτήρας αυτός εκπροσωπεί κάτι πραγματικά αληθινό, καθαρό και ανθρώπινο, ίσως γι’ αυτό ακριβώς να συγκινεί και να εμπνέει ακόμη.

Μπαλέτο “Ο κουρσάρος” από το Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου της Πέρμ.
Το μπαλέτο “Ο Κουρσάρος” αποτελεί μια πολύχρωμη εικόνα της ζωής των κουρσάρων και γράφτηκε στα μέσα του 19ου αι.

Υπόθεση
Στην πλατ. Adriopol γίνεται εμπόριο σκλάβων. Οι κουρσάροι εμφανίζονται με τον αρχηγό τους Conrad, ο οποίος θα συναντηθεί με τη Medora, προστατευόμενη του ιδιοκτήτη της αγοράς Isaac Lanksem. Η Medora έχει πάει στην πλατεία με τον Lanksem, ο οποίος εξετάζει προσεκτικά τους σκλάβους. Οι επίδοξοι εραστές έχουν χρόνο να μιλήσουν στην Medora.
Ο πλούσιος Πασά Σέιντ ψάχνει σκλάβα για το χαρέμι ​​του και βλέποντας την Μεντόρα, την αγοράζει από τον άπληστο Lanksem.

Υπόθεση

Πράξη Ι
Οι επισκέπτες συγκεντρώνονται για το χριστουγεννιάτικο πάρτι στο σπίτι των Stahlbaum. Μεταξύ αυτών είναι ο Drosselmeyer, ο νονός της Marie και του Fritz, τα παιδιά των Stahlbaum. Έχει φέρει ένα υπέ-ροχο δώρο: έναν αστείο Καρυοθραύστη.

Τα παιδιά περιμένουν με ανυπομονησία την στιγμή που θα δουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο και τα δώρα. Κι η στιγμή φτάνει. Το υπέρο-χα στολισμένο δένδρο αποκαλύπτεται στην παρέα.

Ο Drosselmeyer εμφανίζεται ξαφνικά ντυμένος μάγος. Τα παιδιά δεν τον  αναγνωρίζουν. Η ικανότητα του «άγνωστου» επισκέπτη να ζω-ντανεύει  τα παιχνίδια τους μαγεύει τα παιδιά, αλλά, το μυστήριο τους προκαλεί ταυτόχρονα και φόβο. Για να ηρεμήσει τα παιδιά  ο Drossel-meyer βγάζει την μάσκα του και τα παιδιά αναγνωρίζουν τώρα τον αγαπημένο τους νονό. Η Μαρία θέλει να παίξει με τις υπέροχες κού-κλες που έχουν ζωντανέψει, αλλά έχουν ήδη μπει στη θέση τους.  Για να παρηγορήσει την Μαρία, ο Drosselmeyer της δίνει τον Καρυο-θραύστη κι η Μαρία θα λατρέψει αμέσως αυτό το αδέξιο, αστείο πλάσμα.

Ο αδελφός της Μαρίας, Fritz, ο οποίος είναι τρομερό πειραχτήρι και πολύ άτακτος, σπάει τυχαία την κούκλα. Με μεγάλη ευαισθησία, η Marie περιποιείται τρυφερά τον τραυματισμένο Καρυοθραύστη. Στη συνέχεια, ο  Fritz και οι φίλοι του βάζουν μάσκες ποντικιών για να πειράξουν την ταλαίπωρη Μαρία.

Εν τω μεταξύ οι επισκέπτες που βρίσκονται στο διπλανό δωμάτιο, χορεύουν τον τελευταίο  χορό της βραδιάς και αποχωρούν.

Τη νύχτα το δωμάτιο όπου βρίσκεται  το χριστουγεννιάτικο δέντρο λούζεται στο φως του φεγγαριού. Φαίνεται μυστηριώδες και γεμάτο μαγικά μυστικά. Ξεπερνώντας τους φόβους της, η Μαρία μπαίνει στο δωμάτιο για να επισκεφτεί τον «άρρωστο» Καρυοθραύστη. Τον φιλά και τον νανουρίζει. 

Ο Drosselmeyer εμφανίζεται πάλι. Αλλά αντί να είναι ο ευγενικός νονός της, έχει μετατραπεί σε μάγο. Με μια κίνηση του χεριού του τα πάντα γύρω του αλλάζουν: οι τοίχοι του δωματίου απομακρύνονται  και το χριστουγεννιάτικο δέντρο αρχίζει να μεγαλώνει. Αλλά και τα παιχνίδια ζωντανεύουν και μεγαλώνουν, όπως  το δέντρο.

Ξαφνικά, τα ποντίκια εμφανίζονται κάτω από το δάπεδο με τον βασι-λιά τους. Οι κούκλες είναι πανικόβλητες.  Όμως η ευστροφία και η γενναιότητα του Καρυοθραύστη σώζει την κατάσταση: παρατάσ-σοντας τους μολυβένιους στρατιώτες, τους οδηγεί με τόλμη στην μάχη ενάντια στις δυνάμεις των ποντικιών.

Ωστόσο, οι δυνάμεις είναι άνισες, το πλεονέκτημα είναι στην πλευρά των κακών ποντικών. Ο Καρυοθραύστης μένει μόνος του για να αντι-μετωπίσει τον Βασιλιά των Ποντικιών.  Η Μαρία ανησυχεί τρομερά για τον κίνδυνο που απειλεί την κούκλα της. Αυτή τη στιγμή, ο Drosselmeyer της δίνει ένα αναμμένο  κερί και εκείνη το ρίχνει στα ποντίκια που φεύγουν μακριά.

Το πεδίο μάχης αδειάζει. Ο μόνος που έχει απομείνει είναι ο Καρυο-θραύστης που κείτεται στο πάτωμα χωρίς να κινείται. Η Μαρία, μαζί με τις άλλες κούκλες  τρέχουν να τον σώσουν.  Και τότε συμβαίνει ένα θαύμα . Μπροστά τους στέκεται ένας ωραίος νεαρός, ο Καρυοθραύ-στης-Πρίγκιπας, ο οποίος σπεύδει για να την συναντήσει.

Οι τοίχοι του σπιτιού εξαφανίζονται. Η Μαρία και οι φίλοι της στέκον-ται κάτω από τον έναστρο  ουρανό  που δημιουργεί ένα παραμυθέ-νιο   χριστουγεννιάτικο δέντρο. Οι νιφάδες χιονιού περιστρέφονται σε μαγικό χορό. Η Μαρία και ο Καρυοθραύστης-Πρίγκιπας με ένα νεύμα  στο λαμπερό αστέρι του, ανεβαίνουν σε ένα μαγικό σκάφος και ξεκινούν για την κορυφή του δέντρου. Οι κούκλες ακολουθούν πίσω τους.

Πράξη ΙΙ                                                                                                                                   Η Μαρία και ο Καρυοθραύστης-Πρίγκιπας κινούνται με το μαγικό τους σκάφος στο βασίλειο των Χριστουγέννων. Μαζί τους είναι οι φίλοι τους και  οι κούκλες. Είναι έτοιμοι να φτάσουν στην κορυφή του δέντρου, όταν ξαφνικά τους επιτίθενται τα ποντίκια με τον Βασιλιά που τους έχουν ακολουθήσει. Για άλλη μια φορά, ο Καρυοθραύστης-Πρίγκιπας πηγαίνει με θάρρος στη μάχη. Πολύ  φοβισμένες, η Μαρία και οι κούκλες,  παρακολουθούν τον αγώνα. Ο Καρυοθραύστης-Πρίγκιπας εξολοθρεύει τον εχθρό. Ο εορτασμός για την νίκη ξεκινά. Οι κούκλες χορεύουν, τα κεριά γίνονται πιο φωτεινά, το χριστουγεν-νιάτικο δέντρο ζωντανεύει. Τα κακά ποντίκια  έχουν νικηθεί.

Η Μαρία και ο Καρυοθραύστης-Πρίγκηπας ακτινοβολούν με ευτυχία. Έχουν φτάσει στο βασίλειο των ονείρων τους! Αλλά φαίνεται ότι όλα αυτά ήταν μόνο ένα όνειρο. Η παραμονή των Χριστουγέννων τελειώ-νει και με αυτήν όλες οι υπέροχες ονειροπολήσεις.  Η Μαρία ονειρεύεται, καθισμένη δίπλα στο χριστουγεννιάτικο δέντρο με την κούκλα Καρυοθραύστη στην αγκαλιά της.

Πηγή : bolshoi.ru