«Η εμφάνιση του Χριστού στον λαό» είναι ένας πίνακας τεραστίων διαστάσεων (750Χ540) του Ρώσου ζωγράφου Αλεξάντρ Ιβανώφ (1806-1858).

Η πλοκή του πίνακα συνδέεται με το γεγονός που περιγράφεται στο πρώτο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Ιωάννη – την εμφάνιση του Χριστού κατά την βάπτιση ανθρώπων στον ποταμό Ιορδάνη. Στο κέντρο της σύνθεσης βρίσκεται η μορφή του Ιωάννη του Βαπτιστή, που δείχνει τον Χριστό που πλησιάζει.

Θεωρώντας το έργο του πανανθρώπινο, ο Ιβανώφ προσπάθησε να δείξει ανθρώπους διάφορων φυλών σε μια αποφασιστική στιγμή για την μοίρα τους, την στιγμή της συνάντησής τους με την υπέρτατη αλήθεια. Για τον λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η μελέτη των εκφράσεων και των στάσεων των ανθρώπινων τύπων που εμφανίζονται στον πίνακα.

Η ιδέα της δημιουργίας ενός μνημειώδους πίνακα με θέμα «Η εμφάνιση του Χριστού στον λαό» ήρθε στον Ιβάνοφ το 1833, όταν ζούσε και εργαζόταν στην Ιταλία. Περίπου την ίδια εποχή άρχισε να δουλεύει κάνοντας προσχέδια για τα διάφορα τμήματα του μελλοντικού έργου. Ο Ιβάνοφ ξεκίνησε να εργάζεται σε μεγάλο καμβά το 1837 στο εργαστήριό του στη Ρώμη και η επεξεργασία του έργου διήρκεσε δύο δεκαετίες.

Η όπερα “Cosi fan tutte” ή “Έτσι κάνουν όλες” του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ αφηγείται μια πολύ τολμηρή – για τα δεδομένα της εποχής (1790) – ιστορία ανταλλαγής ερωτικών συντρόφων. Μολονότι στην πρεμιέρα γνώρισε θετική υποδοχή από το βιεννέζικο ακροατήριο, για ενάμιση αιώνα το έργο θεωρούνταν επικίνδυνο για την κυρίαρχη ηθική και  απέφευγαν να το ανεβάσουν. Μέχρι την δεκαετία του 1950 που ξαναβρήκε την θέση του στο οπερατικό ρεπερτόριο και από τότε αποτελεί μια από τις πιο δημοφιλείς όπερες.

Η παρούσα εκτέλεση είναι από την Όπερα της Περμ (Ρωσία) υπό την μουσική καθοδήγηση του Θεόδωρου Κουρεντζή.

Υπόθεση της όπερας

ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ
Σκηνή 1
Η κωμωδία ξεκινά σε ένα ναπολιτάνικο καφέ στα τέλη του 18ου αι. Δύο νέοι αξιωματικοί ξεκινούν μια διαμάχη με έναν γέρο κυνικό φιλόσοφο που ονομάζεται Don Alfonso και ισχυρίζεται ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να παραμείνουν για πολύ πιστές στους μνηστήρες τους. Όπως ισχυρίζεται ο don Alfonso «η πίστη των γυναικών είναι σαν τον αραβικό φοίνικα, που όλοι μιλούν γι’ αυτόν, αλλά κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται».

Οι νέοι επιμένουν ότι δεν υπάρχει τίποτα απίστευτο στην πίστη των γυναικών τους. Στο τέλος, ο Don Alfonso προτείνει να στοιχηματίσουν 100 χρυσά νομίσματα, όσα κερδίζει ένας νεαρός αξιωματικός σε ένα χρόνο. Οι όροι είναι απλοί: τις επόμενες ημέρες και οι δύο αξιωματικοί αναλαμβάνουν να κάνουν ό,τι τους ζητήσει ο Don Alfonso για να δοκιμάσουν τα κορίτσια, φυσικά, χωρίς να τους αποκαλύψουν την αλήθεια. Η πρώτη σκηνή τελειώνει με ένα τρίστιχο, στο οποίο οι αξιωματικοί εκφράζουν την σιγουριά ότι θα κερδίζουν και συζητούν τι θα κάνουν με τα χρήματά τους όταν κερδίσουν (εάν κερδίσουν!).

Σκηνή 2
Παρουσιάζονται οι δύο ηρωίδες – οι αδελφές Fiordiligi και Dorabella. Και οι δύο στον κήπο του σπιτιού τους κοιτάζουν τον κόλπο της Νάπολης και τραγουδούν μαζί για την ομορφιά και τις αρετές των εραστών τους – Guglielmo και Ferrando. Τα κορίτσια περιμένουν να έρθουν οι νέοι, αλλά αντί γι ‘αυτούς έρχεται ο γέρος Don Alfonso με τρομερά νέα : οι μνηστήρες τους, λέει, έλαβαν ξαφνική εντολή να ξεκινήσουν αμέσως μια εκστρατεία με το σύνταγμα τους. Την επόμενη στιγμή, αυτοί εμφανίζονται έτοιμοι για αναχώρηση.
Ακούγεται ένα υπέροχο κουιντέτο: οι 4 νέοι εκφράζουν τη θλίψη τους για τον αποχωρισμό, ενώ ο Don Alfonso διαβεβαιώνει τους νεαρούς άνδρες ότι το παιχνίδι μόλις ξεκίνησε και είναι πολύ νωρίς για να μετρούν τα κέρδη τους.

Μόλις τελειώσει το κουιντέτο, εμφανίζονται στρατιώτες και οι κάτοικοι της πόλης. Τραγουδούν για τις χαρές της ζωής ενός στρατιώτη. Φτάνει η ώρα να φύγουν οι νέοι, αλλά θα προφθάσουν να τραγουδήσουν το τραγούδι  του αποχαιρετισμού (“Di scrivermi ogni giorno” – “Θα γράφεις γράμματα;”). Ακούγεται ξανά η χορωδία των στρατιωτών, οι ήρωές μας φεύγουν αφήνοντας τα κορίτσια τους με τον Don Alfonso. Όσοι μένουν πίσω τους εύχονται όλα να πάνε καλά τραγουδώντας την υπέροχη τερτσίνα (“Soave il vento” – “Ας είναι γλυκός ο άνεμος”). Με κυνισμό ο  Alfonso απευθύνεται στο κοινό λέγοντας «μπορείτε να βασιστείτε στην πίστη των γυναικών με τόση επιτυχία με όση θα μπορούσατε να οργώσετε την θάλασσα ή να σπείρετε στην άμμο».

Σκηνή 3                                                                                                                                                Κάνει την εμφάνισή του το έκτο πρόσωπο που θα συμμετέχει στην ίντριγκα αυτή, η καμαριέρα Despina. Η Despina θρηνεί πόσο άσχημα είναι να είσαι υπηρέτρια και, πικραμένη, δοκιμάζει την σοκολάτα των κυριών της. Οι αδελφές μπαίνουν στο σαλόνι και η Dorabella τραγουδά την παράφορη, ψευδο-ηρωική άρια (Smanie implacabili (Θύελλα στην ψυχή μου). Όπως λέει «αφόρητος είναι ο φρέσκος αέρας! Κλείστε τα παράθυρα! Δεν μπορώ να ζήσω με τη θλίψη μου»! Όταν η Despina μαθαίνει τι συνέβη, τότε της δίνει την ίδια συμβουλή που έδωσε ο Don Alfonso στους νεαρούς αξιωματικούς : «επωφεληθείτε της ευκαιρίας ενώ τα αγόρια σας απουσιάζουν, μια και αυτοί δεν πρόκειται να παραμείνουν πιστοί. Οι στρατιώτες είναι όλοι έτσι». Τα κορίτσια φεύγουν από το δωμάτιο αναστατωμένες.

Εμφανίζεται ο Don Alfonso. Με την βοήθεια χρημάτων, πείθει την υπηρέτρια να τον βοηθήσει στα σχέδιά του – να κάνει τα κορίτσια να αντιμετωπίζουν ευνοϊκά δύο νέους θαυμαστές. Σχεδόν αμέσως εμφανίζονται ο Ferrando και ο Guglielmo, ντυμένοι με εξωτικά ρούχα, με τεχνητές γενειάδες. Παρουσιάζονται στα κορίτσια ως Αλβανοί. Ο Alfonso, με τη σειρά του, διαβεβαιώνει τις αδελφές ότι αυτοί οι “Αλβανοί” είναι  παλιοί του φίλοι. Οι δύο νέοι αρχίζουν αμέσως να φλερτάρουν τα κορίτσια παθιασμένα. Αλλά τα κορίτσια με φανερή ενόχληση προσπαθούν να σταματήσουν τις «επιθέσεις αγάπης». Στην άρια «Come scoglio» («Σαν βράχος»), η Fiordiligi δηλώνει αποφασιστικά την αιώνια αφοσίωσή της στον αγαπημένο της. Ο Guglielmo προσπαθεί να την πείσει για το πάθος του με μια υπέροχη μελωδία, αλλά ακόμη μια φορά δεν τα καταφέρνει. Τα κορίτσια αγανακτισμένα αποχωρούν προς μεγάλη χαρά των αγαπημένων τους.

Οι νέοι τραγουδώντας μια τερτσίνα ζητούν από τον Don Alfonso τα οφειλόμενα, αλλά εκείνος τους απαντά ότι είναι πολύ νωρίς και ότι τίποτε δεν έχει κριθεί. Ο Ferrando τραγουδά πόσο χαρούμενος είναι με την αγάπη του και η σκηνή τελειώνει με τον Don Alfonso και τη Despina να καταστρώνουν ένα νέο σχέδιο για να νικήσουν τα κορίτσια.

Σκηνή 4
Τα κορίτσια βρίσκονται στον κήπο τους και τραγουδούν ένα τρυφερό ντουέτο εκφράζοντας την λύπη τους. Ακούγεται ένας θόρυβος. Οι δύο εραστές των κοριτσιών, ακόμα ντυμένοι σαν Αλβανοί, μπαίνουν μαζί με τον Don Alfonso και σωριάζονται. Τάχα πήραν δηλητήριο εξαιτίας του ανέλπιδου έρωτά του για τα κορίτσια. 

Ο Don Alfonso και η Despina διαβεβαιώνουν τα κορίτσια ότι αυτοί οι νέοι θα πεθάνουν και φεύγουν για βρουν γιατρό. Στο μεταξύ τα κορίτσια μένουν μόνα τους με τους υποτιθέμενους Αλβανούς. Ελέγχουν τον σφυγμό τους και τους φαίνεται ότι αυτοί είναι μια χαρά, οπότε είναι εντελώς περιττή κάθε βοήθεια.

Στη συνέχεια, η Δέσποινα επιστρέφει, ντυμένη γιατρός και μιλά με εντελώς ασυνήθιστη ορολογία. Στο τέλος (και αυτό είναι ένα είδος σάτιρας στην θεωρία του Mesmer σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες του μαγνητισμού) φέρνει έναν τεράστιο μαγνήτη, τον εφαρμόζει στα ξαπλωμένα σώματα και ως εκ θαύματος – οι νέοι επανέρχονται στην ζωή. Οι πρώτες λέξεις τους είναι λόγια αγάπης, και παρόλο που στην τελευταία στροφή τα κορίτσια συνεχίζουν να αντιστέκονται στην συναισθηματική πίεση, είναι σαφές ότι το σχέδιο του Don Alfonso αρχίζει να λειτουργεί.

ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ
Σκηνή 1
Η Despina, η καμαριέρα των δυό αδελφών, προσφέρει στις ερωτευμένες νεαρές μερικές πολύ χρήσιμες συμβουλές. Λέει λοιπόν ότι « κάθε κορίτσι μπορεί να κερδίσει ένα φλερτ.  Αν μπορεί να ξυπνήσει το ενδιαφέρον ενός άνδρα, αν είναι ικανό να πει ψέματα πειστικά – τότε θα κυβερνήσει τον κόσμο. Η Fiordiligi και η Dorabella αποφασίζουν ότι υπάρχει κάποιο νόημα σε αυτήν τη θεωρία : δεν είναι κακό αν φλερτάρουν λίγο. Και διαλέγουν η καθεμιά. Η Dorabella επιλέγει τον μελαχροινό (που είναι στην πραγματικότητα ο Guglielmo, που είναι αρραβωνιασμένος με την Fiordiligi). Η Fiordiligi διαλέγει τον ξανθό (δηλ.τον Ferrando, τον αρραβωνιαστικό της Dorabella). Η σκηνή τελειώνει με την πρόσκληση του Don Alfonso να κατεβούν στον κήπο για να δουν κάτι που πραγματικά αξίζει να δουν.

Σκηνή 2
Οι δύο ερωτευμένοι άνδρες τραγουδούν στις αγαπημένες τους. Βρίσκονται σε μια βάρκα κοντά στην ακτή που βρίσκεται ο κήπος και τραγουδά μαζί τους και μια κομπανία τραγουδιστών σερενάτας. Όταν τα αγόρια πλησιάζουν στην ακτή, όλοι βρίσκονται σε αμηχανία, ο Don Alfonso στρέφεται στους «Αλβανούς» και η Δέσποινα πηγαίνει στα κορίτσια.

Η Fiordiligi χάνεται μεταξύ των λουλουδιών με τον Ferrando, ενώ η Dorabella και ο Guglielmo παραδίδονται στο φλερτ. Τα λόγια τους μετατρέπονται γρήγορα σε ένα πολύ μελωδικό ντουέτο. Η Dorabella δίνει στον Guglielmo ένα πορτρέτο του αρραβωνιαστικού της, του Ferrando. Στη συνέχεια πηγαίνουν μια βόλτα ανάμεσα στα λουλούδια. Εκείνη τη στιγμή επιστρέφει μόνη της η Fiordiligi.

Όπως αποδεικνύεται από την άρια «Per pieta ben mio perdona» («Συγχώρα με μακρινέ μου φίλε») , ο Ferrando της έκανε απρεπή πρόταση που την απέρριψε. Ωστόσο, η έκκληση προς τον αγαπημένο που βρίσκεται μακρυά δεν φαίνεται ειλικρινής και υπάρχει σοβαρή αμφιβολία για το πόσο καιρό η Fiordiligi θα μπορέσει να παραμείνει πιστή.  Όταν οι τρεις άνδρες συναντηθούν για να ανταλλάξουν τις εντυπώσεις τους, ο Guglielmo είναι πανευτυχής, ο Ferrando, ωστόσο, είναι σε απόγνωση και ο Don Alfonso υπόσχεται περαιτέρω εξελίξεις λέγοντας : «Περιμένετε,μόνο μέχρι το πρωί».

Σκηνή 3
Τώρα φαίνονται κάποιες διαφορές στους χαρακτήρες των αδελφών. Η Dorabella ήδη υπέκυψε στην πίεση του Guglielmo και η Despina τη συγχαίρει. Αντίθετα, η Fiordiligi παρόλο που παραδέχεται ότι αγαπά τον υποτιθέμενο Αλβανό, εξακολουθεί να συγκρατεί τα συναισθήματά της. Αποφασίζει μάλιστα ότι θα πρέπει και αυτές να ντυθούν στρατιώτες και να ακολουθήσουν τους αρραβωνιαστικούς τους στο μέτωπο. Αλλά μόλις την βλέπει με αυτά τα ρούχα ο Ferrando ξεσπά. Ζητά να τον σκοτώσει πριν τον εγκαταλείψει. Αυτό είναι πάρα πολύ γι’αυτήν. Δεν είναι σε θέση να του προκαλέσει τέτοια δεινά και, ηττημένη, πέφτει στην αγκαλιά του. Ο Guglielmo που είναι ο πραγματικός αρραβωνιαστικός της, παρακολουθεί όλα όσα συμβαίνουν με τον Don Alfonso. Τώρα ο δεύτερος εραστής είναι απελπισμένος και την επιπλήττει. Δεν είναι πολύ παρηγορημένος από την επιστροφή του γεμάτου αυτοπεποίθηση φίλου του, Ferrando. Ο Don Alfonso τους καθησυχάζει και τους δύο. Σε μια σύντομη ομιλία, προτείνει να παντρευτούν αμέσως τις δικές τους νύφες, γιατί, όπως λέει, “Cosi fan tutte” – “Όλες οι γυναίκες το κάνουν!” Μαζί επαναλαμβάνουν αυτό το επίσημο συμπέρασμα: “Cosi fan tutte”. Παρουσιάζεται η Despina και  ανακοινώνει ότι οι κυρίες είναι έτοιμες να παντρευτούν τους «Αλβανούς».

Σκηνή 4
Η Despina και ο Don Alfonso δίνουν οδηγίες στους υπηρέτες για το πώς να προετοιμάσουν ένα μεγάλο δωμάτιο για τον γάμο και φεύγουν. Τους ευτυχισμένους ερωτευμένους συγχαίρει η χορωδία. Αλλά και οι ίδιοι τραγουδούν ένα κουαρτέτο στο οποίο συγχαίρουν ο ένας τον άλλο. Ωστόσο,  στο τέλος ο Guglielmo αποτραβιέται στην άκρη και δηλώνει απογοητευμένος.

Ο Don Alfonso παρουσιάζει τον συμβολαιογράφο που είναι απαραίτητος για τον γάμο, ο οποίος δεν είναι άλλος από την Despina, η οποία φέρνει και το συμβόλαιο γάμου. Ξεκινά η γαμήλια τελετή. Εκείνη ακριβώς την στιγμή ακούγεται μια χορωδία στρατιωτών. Με την σκέψη ότι μπορεί να γύρισαν οι αγαπημένοι τους, τα κορίτσια κρύβουν τους νέους μνηστήρες στο διπλανό δωμάτιο.

Μετά από λίγο οι νεαροί άνδρες εμφανίζονται μπροστά τους με τις στρατιωτικές στολές τους. Δήθεν κατά λάθος, ο Don Alfonso πετά μπροστά τους το πιστοποιητικό του γάμου. Αυτοί υποκρίνονται τους εξοργισμένους και φεύγουν, για να ξαναγυρίσουν φορώντας τη μισή στολή τους και τη μισή αμφίεση των Αλβανών, ενώ ταυτόχρονα η Δέσποινα βγάζει κι αυτή την αμφίεση του συμβολαιογράφου. Tα κορίτσια καταλαβαίνουν ότι το παιχνίδι τελείωσε και κοντεύουν να πεθάνουν από την ντροπή τους. Τελικά ο Don Alfonso εξηγεί τα πάντα. Οι εραστές επανενώνονται και όλοι μαζί διακηρύσσουν : ευτυχισμένος είναι αυτός που είναι έντιμος και δίκαιος, αυτός που οι πράξεις του διέπονται από την λογική.

Δον Κιχώτης.  Μια από τις γνωστές και δημοφιλείς φιγούρες στο παγκόσμιο λογοτεχνικό πάνθεον. Ένας χαρακτήρας αγνός, ευγενής και αλλοπαρμένος. Κι όμως πέρα από το ότι έχει γοητεύει εκατομ-μύρια αναγνώστες, έχει εμπνεύσει τόσους πολλούς καλλιτέχνες, ώστε για τον Δον Κιχώτη να έχουν γραφεί 3 συμφωνικές συνθέσεις, 12 μπαλέτα, 1 θεατρικό έργο και περισσότερες από 50 κινηματο-γραφικές ταινίες ή ταινίες κινουμένων σχεδίων.

Υπόθεση του Μπαλέτου Don Quixote του Ludwig Minkus (1869) Πρόλογος
Ο Don Quixote, παρακινημένος από ιπποτικά μυθιστορήματα, αρχί-ζει τις περιπλανήσεις του με σκοπό να δοξάσει το όνομά του με με-γάλα κατορθώματα. Παίρνει για σωματοφύλακα τον αφοσιωμένο Sancho Panza, άνθρωπο συνετό και προσγειωμένο.

Πράξη Ι
Στην Βαρκελώνη υπάρχει εορταστική ατμόσφαιρα. Η Κιτρί, η κόρη του πανδοχέα, ερωτοτροπεί με τον κουρέα Basil που είναι ερωτευ-μένος μαζί της. Ο πατέρας της Κιτρί, ο Λορέντζο, τους πιάνει μαζί και διώχνει τον Basil. Θέλει η κόρη του να παντρευτεί τον πλούσιο ευγενή Gamash. Ο κουρέας δεν είναι κατάλληλος γι’ αυτήν, αλλά η Κιτρί αρνείται κατηγορηματικά να υπακούσει στην θέληση του πατέρα της.

Κατά την διάρκεια του γλεντιού, ο Don Quixote εμφανίζεται με τον Sancho Panza. Βλέποντας τον πανδοχέα, ο Don Quixote θεωρεί ότι είναι ιδιοκτή-της ενός κάστρου και τον χαιρετίζει με σεβασμό. Ο ξενοδόχος ανταποκρίνεται με τον ίδιο τρόπο και προσκαλεί τον Δον Κιχώτη στο πανδοχείο. Ο Sancho Panza μένει στην πλατεία. Αλλά όταν η νεολαία προσπαθεί να του παίξει ένα κόλπο, ο Don Quixote σπεύδει να τον προστατεύσει.

Βλέποντας την Κιτρί, την περνά για την όμορφη Dulcinea, που εμφανίστηκε στα όνειρά του και την οποία θεωρεί  «κυρά της καρδιάς του».  Αλλά η Κιτρί το σκάει με τον Basil. Οι Lorenzo, Gamache και Don Quixote ξεκινούν για να την βρούν.

Πράξη II  – Σκηνή 1
Η Κιτρί και ο Basil καταφεύγουν σε μια ταβέρνα. Ο Lorenzo, ο Gamache και ο Don Quixote καταφθάνουν. Ο Lorenzo θέλει να ανακοινώσει αμέ-σως τους αρραβώνες της Κιτρί και του Gamache, αλλά ο Basil, σε συνεν-νόηση με την Κιτρί, κάνει ότι αυτοκτονεί. Η Κιτρί θρηνεί πάνω στο σώμα του αγαπημένου της. Ο Don Quixote με ευγενή αγανάκτηση κατακρίνει τον Lorenzo για σκληρότητα και απειλώντας τον με όπλο, τον αναγκάζει να συμφωνήσει στον γάμο της κόρης του με τον κουρέα. Ο Basil δεν χρειάζεται πλέον να προσποιείται ότι είναι νεκρός.

Πράξη II  – Σκηνή 2
Στα χωράφια κοντά στον μύλο υπάρχει ένας καταυλισμός τσιγγάνων κι ένα κουκλοθέατρο. Εμφανίζεται ο Don Quixote με τον  Sancho Panza. Ο ιδιοκτήτης του θεάτρου καλεί τον Don Quixote να δει την παράσταση. Ο Don Quixote παρακολουθεί με ενθουσιασμό το έργο και, ξεχνώντας ότι είναι θέατρο, ορμά στη σκηνή κρατώντας όπλο για να υπερασπιστεί τους αδικημένους. Σπάζει τη σκηνή, σκορπίζει τις κούκλες και όταν βλέπει τους μύλους, τους παίρνει για κακούς μάγους που πρέπει να συντρίψει. Όμως, πιάνοντας το φτερό του μύλου, ανεβαίνει στον αέρα και πέφτει στο έδαφος.

Πράξη II  – Σκηνή 3
Ο τραυματισμένος Don Quixote και ο Sancho Panza βρίσκονται στο δάσος. Ο Δον Κιχώτης νομίζει ότι το δάσος είναι γεμάτο τέρατα και γίγαντες. Ο Sancho Panza βάζει τον Ντον Κιχώτη στο κρεβάτι και τρέχει για βοήθεια. Ο Don Quixote ονειρεύεται την Dulcinea, «την κυρά της καρδιάς του», περιτριγυρισμένη από δρυάδες και έρωτες.

Ο Sancho Panza φέρνει τον Δούκα και τη Δούκισσα, που κυνηγούσαν στο δάσος, και τους ικετεύει να βοηθήσουν τον Don Quixote, που είναι κυριευμένος από όνειρα και αυτοί τον προσκαλούν  στο κάστρο τους.

Πράξη II  – Σκηνή 4
Το κάστρο του Δούκα. Όλα είναι έτοιμα για την υποδοχή του Don Quixote. Ο Δούκας και η Δούκισσα μαθαίνοντας από τον Sancho Panza  την ευτυχισμένη ιστορία αγάπης της Κιτρί και του Basil  τους καλούν να γιορτάσουν τον γάμο στο κάστρο τους. Ο Don Quixote και ο Sancho Panza είναι τα τιμώμενα πρόσωπα. Πραγματοποιείται επίσημη πομπή. Βλέποντας την Κιτρί, ο Don Quixote αναγνωρίζει στο πρόσωπό της «την κυρά των ονείρων του». Όμως ο δούκας και ο Sancho Panza  τον πείθουν για την πραγματικότητα.  Η γιορτή συνεχίζεται. Όλοι ευγνωμονούν τον γενναίο ιππότη και τον αφοσιωμένο σωματοφύλακά του.

Πηγή : bolshoi.ru

Αντί επιλόγου
Το έργο του Θερβάντες εμφανίστηκε ως παρωδία του ιπποτικού μυθιστο-ρήματος και η εικόνα του Δον Κιχώτη  ως παρωδία των ιπποτών που περιγράφονται σε αυτό. Ο ίδιος ο Θερβάντες το μαρτυρεί . Στην πραγματικότητα, ο Δον Κιχώτης ήταν μια παρωδία όχι μόνο του ιπποτικού μυθιστορήματος, αλλά και του σχολαστικι-σμού και των στερεοτύπων της αναγεννησιακής λογοτεχνίας. Και ίσως επειδή ο χαρακτήρας αυτός εκπροσωπεί κάτι πραγματικά αληθινό, καθαρό και ανθρώπινο, ίσως γι’ αυτό ακριβώς να συγκινεί και να εμπνέει ακόμη.

Μπαλέτο “Ο κουρσάρος” από το Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου της Πέρμ.
Το μπαλέτο “Ο Κουρσάρος” αποτελεί μια πολύχρωμη εικόνα της ζωής των κουρσάρων και γράφτηκε στα μέσα του 19ου αι.

Υπόθεση
Στην πλατ. Adriopol γίνεται εμπόριο σκλάβων. Οι κουρσάροι εμφανίζονται με τον αρχηγό τους Conrad, ο οποίος θα συναντηθεί με τη Medora, προστατευόμενη του ιδιοκτήτη της αγοράς Isaac Lanksem. Η Medora έχει πάει στην πλατεία με τον Lanksem, ο οποίος εξετάζει προσεκτικά τους σκλάβους. Οι επίδοξοι εραστές έχουν χρόνο να μιλήσουν στην Medora.
Ο πλούσιος Πασά Σέιντ ψάχνει σκλάβα για το χαρέμι ​​του και βλέποντας την Μεντόρα, την αγοράζει από τον άπληστο Lanksem.

Ο Μπορίς Φιόντοροβιτς Γκοντουνόφ είναι ιστορικό πρόσωπο και έ-ζησε τον 16ο αιώνα (1552 – 1605). Η ζωή του ενέπνευσε τον εθνικό ποιητή της Ρωσίας Αλεξάντρ Πούσκιν να συνθέσει το έμμετρο ιστο-ρικό δράμα “Μπορίς Γκοντουνόφ”  το 1825 και στη συνέχεια τον Μό-δεστο Μουσόρσκι να συνθέσει την ομώνυμη όπερα (1868-1973). Επομένως, τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η όπερα είναι πραγμα-τικά και οι πρωταγωνιστές είναι ιστορικά πρόσωπα.

Λίγα λόγια για τον Μπορίς Γκοντουνόφ
Αν και η θητεία του ως τσάρου συμπίπτει με την έναρξη της επονο-μαζόμενης “σκοτεινής εποχής” στην Ρωσία, στην πραγματικότητα υπήρξε ένας από τους ικανότερους και πιο καλλιεργημένους τσά-ρους της ρωσικής ιστορίας.
Τα πρώτα από τα λιγοστά χρόνια της βασιλείας του χαρακτηρίστηκαν από πρόοδο και υψηλή λαϊκή αποδοχή.
Εάν είχε υπάρξει λίγο πιο τυχερός και λιγότερο καχύποπτος, ίσως σήμερα να κατείχε μια θέση στο ρωσικό πάνθεον δίπλα στον Μεγάλο Πέτρο.

Οι περιπέτειες της όπερας Μπορίς Γκοντουνόφ του Μουσόρσκι

Η υπόθεση της όπερας Μπορίς Γκοντουνόφ

Η σκοτεινή εποχή και ο Μπορίς Γκοντουνόφ

Παρακολουθείστε την όπερα “Μπορίς Γκοντουνόφ” από το  Θέατρο Μπολσόι της Μόσχας                                                                                                      Η παράσταση θα είναι διαθέσιμη στο κανάλι του Θεάτρου Μπολσόι  στο Youtube για 24 ώρες.

https://www.youtube.com/watch?v=YSG0d2MFgsc

Πρόλογος – Σκηνή 1
Πλήθος συνωστίζεται γύρω από τα ψηλά τείχη της Μονής Νοβοτζέ-βιτσι στη Μόσχα. Ο Βογιάρος (ευγενής), Μπορίς Γκοντουνόφ, απο-χωρεί από το μοναστήρι μετά το θάνατο του Τσάρου Φιόντορ, ο οποί-ος δεν άφησε κληρονόμο. Το ότι ο Μπορίς θα εκλεγεί στο θρόνο είναι βέβαιο, αλλά προσποιείται ότι δεν θέλει, ώστε να μην δώσει την εντύπωση ότι θέλει να αρπάξει την εξουσία. Με την προτροπή ενός αστυνομικού, ο λαός ικετεύει τον Γκοντουνόφ να δεχτεί τον θρόνο:
“Μη μας εγκαταλείπεις, πατέρα, Μη μας αφήνεις αβοήθητους! “

Ο γραμματέας της Δούμας, ανακοινώνει ότι ο Γκοντουνόφ είναι αμετάπειστος.

Πρόλογος – Σκηνή 2
Στην πλατεία του καθεδρικού ναού στο Κρεμλίνο.
Χτυπούν οι καμπάνες. Ο Γκοντουνόφ έχει αποδεχθεί τον θρόνο και γίνεται η στέψη του. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι ευτυχής και βασανίζεται από ανησυχίες:
“Η ψυχή μου είναι βαριά, ένας ακαθόριστος φόβος, ένα εφιαλτικό προαίσθημα έχει καρφωθεί στην καρδιά μου … “

Στο Κρεμλίνο ακούγονται κωδωνοκρουσίες και ο λαός ξεσπά σε επευφημίες.

Πράξη Ι – Σκηνή 1
Αργά το βράδυ σ΄ένα κελί στη Μονή Τσούντοφ. Με το φως ενός κεριού, ο σοφός ερημίτης Πίμεν γράφει ένα ειλικρινές χρονικό της ιστορίας του ρωσικού κράτους. Στο χρονικό του, ο Πίμεν αποκαλύ-πτει το μυστικό της δολοφονίας του Τσαρέβιτς Ντμίτρι από τον Μπορίς Γκοντουνόφ.
Ο Γκριγκόρι, ένας δόκιμος μοναχός, που μοιράζεται το κελί του Πίμεν, ξυπνάει. Ακούει την ιστορία του γέροντα και μια καταιγίδα παθών και αδυσώπητων φιλοδοξιών διαλύει την ηρεμία της νύχτας. Έρχεται στον Γριγκόρι η ιδέα να πάρει ο ίδιος το όνομα του Τσαρέβιτς και να διεκδικήσει τον θρόνο από τον Μπορίς.
“Μπόρις! Μπόρις! Όλοι τρέμουν ενώπιόν σου,
Κανείς δεν τολμά να σου υπενθυμίσει
Για τη μοίρα του δύσμοιρου βρέφους …
Όμως ένας ερημίτης σε ένα σκοτεινό κελί
Γράφει μια τρομερή καταγγελία εναντίον σου.
Και δεν θα ξεφύγεις από την ανθρώπινη κρίση,
Όπως δεν θα ξεφύγεις κι από την κρίση του ουρανού! “

Σκηνή 2 
Πανδοχείο κοντά στα σύνορα της Λιθουανίας.
Τρεις περιπλανώμενοι μοναχοί, ο Βαρλαάμ, ο Μισάιλ και ο Γκριγκόρι, συναντούν την πεταχτούλα ιδιοκτήτρια του πανδοχείου. Ο Βαρλαάμ, μεθυσμένος και κοιλιόδουλος, τραγουδάει τραγούδια για την κατάλη-ψη του Καζάν. Ο Γκριγκόρι ρωτά την πανδοχέα πώς πάνε στη Λιθου-ανία. Ένας αστυνομικός έρχεται στο πανδοχείο: με εντολή του Τσά-ρου ψάχνει για τον μοναχό του Γκριγκόρι. Ο Γκριγκόρι αποτυγχάνει να διασκεδάσει τις υποψίες του αστυνόμου και για να σωθεί πηδά από το παράθυρο.

Πράξη ΙΙ – Σκηνή 1 
Στα διαμερίσματα του Τσάρου στο Κρεμλίνο.
Ο γιός του Τσάρου, Τσαρέβιτς Φιόντορ, εξετάζει τον πρώτο χάρτη της Ρωσίας. Η Ξένια, η κόρη του Μπορίς, θρηνεί μπροστά στο πορτρέτο του νεκρού αρραβωνιαστικού της, που ήταν ο διάδοχος του δανικού θρόνου. Σε μια προσπάθεια να την διασκεδάσει η νταντά της της λέει μια αστεία ιστορία. Ο Γκοντουνόφ μπαίνει και μιλάει τρυφερά με τα παιδιά του και είναι ευχαριστημένος με τον γιο του που είναι μελετη-ρός και έξυπνος.
Αλλά ακόμη και μαζί με τα παιδιά του, ο Μπόρις βασανίζεται από α-γωνία. Η Ρωσία έχει τρομερό λιμό. Οι απλοί άνθρωποι που έχουν πληγεί από την πανώλη περιφέρονται σαν άγρια ζώα κατηγορούν και καταριούνται τον Τσάρο για όλα τα προβλήματά τους.
Ένα βαθύ παράπονο ξεσπά από τα σωθικά του Τσάρου:
“Όλα γύρω είναι σκοτάδι και αδιαπέραστη θλίψη,
Ω, για μια φευγαλέα ματιά μιας ακτίνας χαράς! ..
Κάποιο μυστικό άγχος, μόνιμη αίσθηση της επικείμενης καταστροφής! .. “
Ο βογιάρος Σούισκι μπαίνει. Είναι ένας πονηρός αυλικός και ηγείται μιας ομάδας ευγενών με στασιαστικές διαθέσεις. Φέρνει άσχημα νέα: ένας διεκδικητής του θρόνου από την Λιθουανία ισχυρίζεται ότι είναι ο Τσαρέβιτς Ντμίτρι (δηλ. ο γιος του προηγούμενου Τσάρου Φιόντορ). Έχει την υποστήριξη του βασιλιά της Πολωνίας, των Πολωνών ευγενών και του Πάπα. Ο Μπόρις απαιτεί από τον Σούισκι να του πει την αλήθεια και τον ρωτά αν είναι σίγουρος ότι το μωρό που σκοτώθηκε στην πόλη Ούγκλιτς ήταν ο Τσαρέβιτς ς Ντμίτρι. Ο Σούισκι, απολαμβάνοντας το μαρτύριο του Τσάρου, περιγράφει τη βαθιά πληγή στο λαιμό του Τσάρεβιτς και το αγγελικό χαμόγελο στα χείλη του …
“Φάνηκε ότι στο λίκνο του ήταν ειρηνικός ύπνος … “

Ο Σούισκι αποχωρεί, έχοντας αναζωπυρώσει εκ νέου τους φόβους που συντρίβουν τον Μπόρις, ο οποίος νομίζει ότι βλέπει την εικόνα του δολοφονημένου Ντμίτρι.

Πράξη ΙΙΙ – Σκηνή 1
Βρισκόμαστε στον κήπο του Μνίσεκ, του διοικητή της (πολωνικής) πόλης Σάντομιρ.
Οι Πολωνοί ευγενείς με στρατό ετοιμάζονται να πορευτούν προς την Μόσχα. Επιδιώκουν να βάλουν στον ρωσικό θρόνο τον προστατευό-μενό τους, που δεν είναι άλλος από τον μοναχό Γκριγκόρι που το έ-σκασε από το μοναστήρι Τσούντωφ, και πήρε το όνομα του δολοφο-νημένου Τσαρέβιτς Ντμίτρι.
Σε αυτό θα βοηθήσουν τα φιλόδοξα σχέδια της κόρης του διοικητή, της όμορφης Μαρίνας, που ονειρεύεται να γίνει σύζυγος του μελλοντικού βασιλιά της Ρωσίας. Το πολυαναμενόμενο ραντεβού της Μαρίνας με τον Ντμίτρι, που την έχει ήδη ερωτευτεί, πραγματοποιεί-ται. Ωστόσο, η απότομη και υπολογιστική συμπεριφορά της Μαρίνας και η φιλοδοξία της να καθίσει στο ρωσικό θρόνο, προβληματίζει τον Ντμίτρι για λίγο. Η Μαρίνα το αντιλαμβάνεται αυτό και με γαλειφιές προσπαθεί να τον κερδίσει. Ο Ιησουίτης, Ρανγκόνι, γιορτάζει την επιτυχία του σχεδίου του.

Σκηνή 2
Χειμωνιάτικο πρωί. Μπροστά στον Καθεδρικό Ναό του Αγ. Βασιλεί-ου του Ευλογημένου στη Μόσχα.
Ένα πλήθος πεινασμένων ανθρώπων συζητά τις νίκες του Διεκδι-κητή του θρόνου (του ψευτο-Ντμίτρι) απέναντι στις δυνάμεις του Μπορίς. Ένας χαζούλης φτάνει στην πλατεία. Χαμίνια τον περικυ-κλώνουν γυρεύοντας λίγα καπίκια.
Ο Τσάρος βγαίνει από τον Καθεδρικό Ναό. Το πλήθος φωνάζει “Ψωμί, ψωμί! Δώσε στους πεινασμένους ψωμί! Δώσε μας ψωμί, πατερούλη, για το Χριστό!”. Απελευθερωμένος από τα χαμίνια ο χαζούλης απευθύνεται στον Τσάρο: “Παράγγειλέ τους να σκοτωθούν, καθώς σκοτώσατε το μικρό Τσαρέβιτς”. Ο Μπόρις λέει στους Βογιάρους να μην τον συλλάβουν:
“Αφήστε τον! Προσευχήσου για μένα, καλέ μου άνθρωπε…”
Αλλά ο χαζούλης απαντά : “Όχι, Μπόρις! Δεν μπορεί να γίνει!
Πώς μπορεί κανείς να προσευχηθεί για έναν Τσάρο που είναι σαν τον Ηρώδη; Η Παναγία δεν θα το επιτρέψει  αυτό … “

Πράξη IV – Σκηνή 1
Νύκτα, ξέφωτο στο δάσος έξω από την Μόσχα. Οι αγρότες εξεγέρθη-καν και οδηγούν στην φυλακή έναν βογιάρο. Τον κοροϊδεύουν θυμί-ζοντάς του ότι έκαναν αυτοί στους ίδιους.
“Μας εκπαιδεύσατε σωστά, μας εκμεταλλευόσασταν σε καταιγίδες και κακές καιρικές συνθήκες και όταν οι δρόμοι ήταν αδιάβατοι και μας χτυπούσατε με το μαστίγιο… “

Η άφιξη των μοναχών, του Βαρλαάμ και του Μισάιλ και οι καταγγελίες τους για τις αμαρτίες του Μπόρις, τoν φόνο του βασιλόπαιδα αναζω-πυρώνουν ακόμα περισσότερο την οργή του πλήθους. Ξεσπούν σ’ ένα απειλητικό τραγούδι:
“Μια νεαρή δύναμη είναι σε έξαρση,
Το αίμα του Κοζάκου βράζει!
Μια μεγάλη ανατρεπτική δύναμη ορμά από τα βάθη … “

Οι ιησουίτες ιερείς και οι απεσταλμένοι του ψευτο-Ντμίτρι εμφανίζον-ται. Αλλά η άφιξη αυτών των ξένων προκαλεί την αγανάκτηση του πλήθους. Οι αγρότες σέρνουν τους Ιησουίτες στο δάσος για να τους κρεμάσουν.

Ο ψευτο-Ντμίτρι ιππεύει προς το ξέφωτο και περιβάλλεται από στρατεύματα, τους πολωνούς ευγενείς και τους ιησουίτες. Απελευθε-ρώνουν τον ευγενή. Ο ψευτο-Ντμίτρι υπόσχεται να προστατεύει τους χωρικούς και τους πείθει να τον ακολουθήσουν στην Μόσχα. Ο ουρανός ανάβει με τη λάμψη της φωτιάς. Το κουδούνι συναγερμού χτυπά. Εμφανίζεται ο χαζούλης κοιτάζοντας τριγύρω του με φόβο. Με εμφανή αγωνία και πόνο προφητεύει τα νέα προβλήματα που περι-μένουν τους Ρώσους (εξαιτίας των Πολωνών):
“Κυλίστε, κυλίστε δάκρυα πικρά,
κλάψε, κλάψε ρωσική Ορθόδοξη ψυχή!
Σύντομα ο εχθρός θα έρθει και το σκοτάδι θα πέσει,
Μαύρο, αδιαπέραστο σκοτάδι … “

Σκηνή  2
Στο παλάτι του Κρεμλίνου η σύνοδος της Δούμα είναι σε εξέλιξη. Οι βογιάροι συζητούν για την τιμωρία που πρέπει να επιβληθεί στον ψευτο-Ντμίτρι μόλις τον πιάσουν. Εμφανίζεται ο Σούισκι. Περιγράφει τη σκηνή στο ιδιωτικό διαμέρισμα του Τσάρου, όταν ο Μπόρις έδιωξε το φάντασμα του δολοφονημένου Τσαρέβιτς Ντμίτρι. Σε αυτό το σημείο, ο Μπόρις εισέρχεται φωνάζοντας: “Φύγε, φύγε, παιδί!” Βλέποντας τους βογιάρους, ανακτά τον έλεγχο του εαυτού του και ζητά συμβουλές και βοήθεια.

Ο Σούισκι προτείνει στον Τσάρο να ακούει τον άγιο άνθρωπο που έχει έρθει να του πει ένα μεγάλο μυστικό. Ο Μπορίς συμφωνεί. Ο Πίμεν μπαίνει στον χώρο. Ο Πίμεν μιλά για την θαυματουργή θερα-πεία ενός αρρώστου στον τάφο του δολοφονημένου Τσαρέβιτς Ντμίτρι, στο Ούγκλιτς, είναι κάτι που ταράζει τόσο πολύ τον Μπορίς που πέφτει λιπόθυμος στο πάτωμα.
Όταν συνέρχεται και πριν πεθάνει ο Τσάρος δίνει συμβουλές στον γιο του πώς να προστατεύσει το βασίλειό του:
“Να μην εμπιστεύεσαι τις συκοφαντίες των βογιάρων,
Να παρακολουθείς προσεκτικά τις μυστικές συναλλαγές τους με τη Λιθουανία,
Να τιμωρείς την προδοσία χωρίς έλεος,
Να ακούς τι λένε οι απλοί άνθρωποι – επειδή δεν είναι υποκριτές … “

Κτυπά η καμπάνα, ψάλλουν οι μοναχοί κι ο Τσάρος πεθαίνει. Ο σοκαρισμένος Τσαρέβιτς Φιόντορ, έχοντας ευλαβικά αποχαιρετίσει τον πατέρα του, σηκώνεται στα πόδια του … Και αμέσως, ο Σούισκι, σαν από το πουθενά, ορθώνεται μπροστά του και μπλοκάρει τον δρόμο του προς τον θρόνο.

Ο μεγάλος ρώσος φιλόσοφος και βαθύς γνώστης της ρωσικής ψυ-χής, Νικολάι Μπερντιάγιεφ, είχε πει ότι η γεωγραφία της ρωσικής γης σημάδεψε την «γεωγραφία» της ρωσικής ψυχής. Πράγματι, αν η γεωγραφία αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για την οικονομική, πολιτική, πολιτιστική και ιστορική εξέλιξη ενός λαού, δεν μπορεί παρά να επηρρεάζει και την διαμόρφωση του ψυχισμού του.

Την εποχή των μεγάλων μετακινήσεων των λαών, 5ος-7ος αι. μ.Χ., ένα μέρος των Σλάβων εγκαταστάθηκε στην ανατολή, στην περιοχή που ορίζεται μεταξύ της Βαλτικής θάλασσας, των ποταμών Δούναβη και Δνείπερου και μέχρι βορειοδυτικά του Ευξείνου Πόντου. Σ’αυτήν την γη άρχισε να διαμορφώνεται η παλαιορωσική εθνότητα, στην οποία έχουν τις ρίζες τους οι Ρώσοι, οι Λευκορώσοι και οι Ουκρανοί (ανατολικοί Σλάβοι).

Τι συνετέλεσε στην διαμόρφωση του ρωσικού χαρακτήρα; Σε μεγάλο βαθμό το φυσικό περιβάλλον και το κλίμα.

Οι φυσικές και κλιματολογικές συνθήκες στην Ρωσία ήταν πολύ δύ- σκολες, τραχιές. Σ’ ένα μεγάλο κομμάτι της ρωσικής γης αγροτικές εργασίες μπορούσαν να γίνουν μόνον 5 μήνες τον χρόνο, ενώ στο βόρειο τμήμα της χώρας ο χρόνος αυτός περιοριζόταν στους 3 μήνες μόνον. Πόσο δύσκολο, αν αναλογιστούμε ότι το αντίστοιχο διάστημα στην Ευρώπη ανέρχεται στους 7-9 μήνες τον χρόνο.

Επιπλέον, στην δυτική και βορειοδυτική Ρωσία τα εδάφη δεν είναι εύφορα και οι βροχοπτώσεις και οι χιονοπτώσεις είναι πολλές, ενώ οι περιοχές προς την Μαύρη Θάλασσα και οι στέπες συχνά υποφέ-ρουν από ξηρασίες. Επομένως, για να επιβιώσει κανείς χρειαζόταν επίμονος και συνεχής αγώνας με τα στοιχεία της φύσης. Σ’ αυτόν τον αγώνα μπορούσαν να επιβιώσουν μόνον οι υπομονετικοί, οι πείσμο-νες, οι σβέλτοι άνθρωποι και οι έχοντες πρακτικό μυαλό.

Στην Ρωσία ο χειμώνας είναι μακρύς και η μέρα διαρκεί λίγο. Είναι σημαντικό λοιπόν να μπορεί κανείς να δουλεύει πολύ εντατικά και να φέρνει αποτελέσματα γρήγορα. Γι’ αυτό οι Ρώσοι είναι συνηθισμένοι να αντέχουν στην πίεση.

Στην ψυχοσύνθεση του λαού έχει επιδράσει και το ψυχρό κλίμα. Γιατί για να αντέξει κανείς το κρύο, πρέπει να μάθει να μην ξοδεύει άσκοπα την ενέργειά του. Γι’ αυτό οι Ρώσοι είναι αργοί και ήρεμοι.

Επίσης, σημαντικό ρόλο έπαιξαν και τα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος. Η ζωή στα σύνορα, μεταξύ δάσους και στέπας, χωρίς οποιοδήποτε φυσικό μέσο προστασίας (όρη ή θάλασσα), άφησε τα χνάρια της στην γλώσσα, στην μυθολογία και στην κουλ-τούρα του λαού. Αλλωστε, ανά τους αιώνες, η βασική επιδίωξη του Ρώσου ήταν να επιβιώσει στον επόμενο κίνδυνο : πόλεμο, φυσική καταστροφή, κακή σοδειά, πείνα.

Τα δάση έδωσαν στους Ρώσους τα υλικά για να κτίσουν τα σπίτια τους, τους έθρεψαν και τους έντυσαν, τους προστάτευσαν από τους εχθρούς. Ταυτόχρονα όμως, τα δάση φιλοξενούσαν και άγρια θηρία και μέσα από αυτά μπορούσαν να τους επιτεθούν οι εχθροί μια και τα δάση τους πρόσφεραν κάλυψη. To δέος που προκαλεί το δάσος στον Ρώσο καθρεφτίζεται πολύ γλαφυρά στα ρωσικά παραμύθια.

Από την άλλη μεριά, υπήρχε η στέπα, ανοικτή και γι’ αυτό επίφοβη. Η αλήθεια είναι ότι μέσα από την στέπα πολλές φορές έφθασε ο πόλε-μος στην Ρωσία. Όμως, η στέπα ήταν εύφορη, έδινε πλούσια σοδειά και η απεραντοσύνη της συνδέθηκε με το διάπλατο της ψυχής, την απεριόριστη δύναμη της θέλησης, την λαχτάρα για εξερεύνηση και περιπέτεια.

Ταυτόχρονα, αντικρίζοντας την τεράστια απλοχωριά της στέπας, ο Ρώσος ένιωσε μοναξιά και νοσταλγία. Γι’ αυτό και η τάση του στην ονειροπόληση, στην ενατένιση, η απροθυμία για αλλαγή. Όλα έγιναν μέρος της ρωσικής ψυχοσύνθεσης. Οι τεράστιες διαστάσεις της στέπας ήταν η αιτία για την ιδιαίτερη σχέση του Ρώσου με τον χώρο και τον χρόνο.

Μεγάλη αγάπη είχαν οι Ρώσοι και για τα ποτάμια τους, μια και για πολλούς αιώνες η Ρωσία δεν είχε διέξοδο σε θάλασσα και τα ποτά-μια αποτελούσαν το κύριο μέσο επικοινωνίας και συγκοινωνίας. Ήταν οι υδάτινοι, αλλά και παγωμένοι δρόμοι που τους βοηθούσαν στις σχέσεις με τους γείτονές τους, που τους έκαναν φιλοπράγμονες και φιλομαθείς. Κατά μήκος των ποταμών έκτισαν τις πόλεις τους, που σύντομα μετατράπηκαν σε εμπορικά και στρατιωτικά κέντρα. Το εμπόριο στα ποτάμια έθρεψε το επιχειρηματικό πνεύμα και τις συνεταιριστικές δραστηριότητες των Ρώσων.

Τον 9ο-12ο αι. τα ποτάμια έγιναν οι εμπορικοί δρόμοι: ο δρόμος από τους Βάραγκους στους Έλληνες, που οδηγούσε από την Βαλτική στην Μαύρη Θάλασσα δια μέσου των ποταμών της ανατολικής Ευρώπης, ο ανατολικός εμπορικός δρόμος που δια μέσου του Βόλγα έβγαζε στην Κασπία και τις παραπέρα χώρες της ανατολής και ο δυτικός εμπορικός δρόμος που δια μέσου του Δούναβη έφερνε τους Ρώσους σε επαφή με την κεντρική Ευρώπη.

Την αγάπη τους για τα ποτάμια τους οι Ρώσοι την εξέφρασαν στα λαϊκά τους τραγούδια, ονομάζοντας τον Βόλγα – μητερούλα και τον Αμούρ στην Άπω Ανατολή – πατερούλη.

Για τους Ρώσους η φύση είναι ανυπέρβλητη δύναμη. Πολύ ισχυρότε-ρη από αυτήν που αντιπροσωπεύει για τους δυτικούς. Η απεραντο-σύνη της γης, η ένταση των φυσικών φαινομένων, η απουσία συνό-ρων και φυσικών προστατευτικών ορίων άφησαν το αποτύπωμά τους στην ρωσική ψυχή. Καλλιέργησαν την καρτερικότητα και την προσήλωση στην κοινότητα.

Η φύση αποτέλεσε την δύναμη που τροφοδότησε την αίσθηση ελευ-θερίας, τον στοχασμό, την πνευματικότητα και την διαρκή αναζήτηση οριζόντων, χωρίς περιορισμούς, στοιχεία που ενέπνευσαν τον ρωσι-κό λαό και τον οδήγησαν να δημιουργήσει την μοναδική, πανανθρώ-πινη κουλτούρα του.

Το κουαρτέτο Terem (Terem Kvartet) είναι ρωσικό μουσικό σύνολο λαϊκών οργάνων από την Αγία Πετρούπολη, που εκτελεί μουσική στο στυλ της κλασικής crossover. Έχει εκπροσωπήσει την Αγία Πετρούπολη σε πολλές διεθνείς διοργανώσεις και γι ‘αυτό συχνά αναφέρεται ως ένα σύμβολο της πόλης.

Το κουαρτέτο έχει κυκλοφορήσει στη Ρωσία και στο εξωτερικό 7 δίσκους, που περιλαμβάνουν περισσότερες από 500 συνθέσεις κλασικής και σύγχρονης μουσικής. Έχει δώσει περισσότερες από 2.500 συναυλίες σε 60 χώρες. Σήμερα αποτελείται από τους : Αντρέι Κονσταντίνοφ – μικρή ντόμρα*, Αντρέι Σμιρνόφ – Μπαγιάν-Ακορντεόν, Μιχαήλ Τζούτζε – μπαλαλάικα κοντραμπάσο και τον Αλεξέι Μπαρστσόφ – άλτο ντόμρα*.

* Η ντόμρα είναι ρωσικό έγχορδο με μακρύ χέρι, σφαιρικό σώμα και 3 ή 4 μεταλλικές χορδές. Ανήκει στην οικογένεια του λαούτου και θεωρείται παραλλαγή της μπαλαλάικα ή του μαντολίνου. Σήμερα, η τρίχορδη ντόμρα χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά στη Ρωσία, παίζεται με πένα και κρατά τη βασική μελωδία στα σύνολα μπαλαλάικα.

Λίγα λόγια για την ιστορία                                                                                     Το Terem Κουαρτέτο ιδρύθηκε το 1986 από 4 φίλους που σπούδασαν μαζί μουσική στο Κρατικό Ωδείο “Ρίμσκυ-Κόρσακοφ” του Λένινγκραντ και ξανασυναντήθηκαν στο στρατό. Αρχικά το όνομα του γκρούπ ήταν “Ρωσικό Σουβενίρ” και αργότερα απέκτησε το σημερινό όνομά του.

Το 1991, το Κουαρτέτο Terem κλήθηκε να συμμετάσχει στο παγκόσμιο φεστιβάλ έθνικ μουσικής «WOMAD» και εμφανίστηκε στην σκηνή με τον Peter Gabriel, την Sinead O ‘Connor, τη Suzanne Vega, το Nigel Kennedy και τους Led Zeppelin. Λίγο αργότερα, με την βοήθεια του Gabriel ηχογράφησαν το πρώτο τους CD «The Terem».

Το 1994, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄ τους κάλεσε στο Βατικανό. Τη συναυλία, εκτός από τον Πάπα και την Μητέρα Τερέζα, παρακολούθησαν 120.000 άνθρωποι.
Το 2003, το Κουαρτέτο Terem διοργάνωσε φεστιβάλ παγκόσμιας μουσικής στην Αγία Πετρούπολη και στις 5 Απριλίου του 2008 ένα μουσικό φόρουμ με τη συμμετοχή μουσικών που εκπροσωπούσαν τις παραδόσεις των χωρών τους.

Το 2010, με την υποστήριξη της κυβέρνησης της Αγίας Πετρούπολης και του Υπουργείου Πολιτισμού της Ρωσίας, το Κουαρτέτο Terem διοργάνωσε στην Αγ. Πετρούπολη τον Πρώτο Διεθνή Διαγωνισμό για μουσικά σχήματα δωματίου με ονομασία «Terem Crossover».

Η βάση της μουσικής δημιουργικότητας του Κουαρτέτου είναι η ρωσική κουλτούρα, οι λαϊκές παραδόσεις και η ρωσική αντίληψη του κόσμου. Ωστόσο, εξερευνά και άλλες μουσικές παραδόσεις, όπως η κλασική μουσική, η τζαζ, το φολκ-ροκ, επειδή θεωρούν ότι οι μουσικοί χωρίς σύνορα έχουν να κερδίσουν καλά πράγματα από κάθε πολιτισμό. Εξάλλου, το όνομα της ομάδας αντικατοπτρίζει την αντίληψη αυτή: “Terem” σημαίνει το σπίτι όπου φιλοξενούνται κάτω από την ίδια στέγη διαφορετικές μουσικές τάσεις από όλο τον κόσμο.                  Όπως λένε οι ίδιοι, “Terem – δεν είναι απλώς το σπίτι. Είναι το σπίτι, στο οποίο όλα είναι καλά. Αν είχαμε στόχο μόνον τα χρήματα, τότε δεν θα είμασταν terem. Είχαμε και έχουμε την φιλοδοξία να παίζουμε σύγχρονη μουσική που θα έχει τις ρίζες της στην εθνική παράδοση, που θα γίνεται αγαπητή και επομένως λαϊκή με την πραγματική έννοια του όρου και που θα διεγείρει και τον ακροατή και τους εαυτούς μας…”

Κι όπως έγραψε ο Independent
“Η αγάπη, το μίσος, η ειρωνεία, η φιλοσοφική διάθεση αναμιγνύονται μ΄ένα ρωσικό τρόπο στην μουσική του “Terem-Quartet” αποπνέοντας πνευματικότητα και άψογη μουσικότητα. Το Κουαρτέτο λάμπει, όπως ένα παλιό χειρόγραφο με χρωματιστές εικόνες”.

Αν η κατανόηση των ρώσων συγγραφέων απαιτεί προσπάθεια και γνώση, δεν συμβαίνει το ίδιο με τη ρωσική μουσική γλώσσα. Η ρωσική μουσική παραμένει κατανοητή σε όλους, μέσα από τα μπαλέτα και τις όπερες του Τσαϊκόφσκι που περιλαμβάνονται στο ρεπερτόριο των κορυφαίων θεάτρων όλου του κόσμου. Οι πιο διαβασμένοι εκτιμούν και τη μουσική του Αλεξάντρ Σκριάμπιν, ενώ ένας κλασσικός πιανίστας δεν θεωρεί τον εαυτό του βιρτουόζο αν δεν είναι σε θέση να εκτελέσει μερικά έργα του Σεργκέι Ραχμάνινοφ.